E-Sınavda Motor Dersinden Kaç Soru Geliyor?
Sürücü belgesi teorik sınavında karşınıza çıkacak 50 sorunun ortalama 9 tanesi motor ve araç tekniği dersinden gelir. Toplam 60 dakikalık e-sınav süresinde bu soruları çözmek sanıldığı kadar zor değildir. Sınavdan başarılı sayılmak için 100 üzerinden en az 70 puan almanız gerekir, bu da 50 sorudan en az 35 tanesini doğru yanıtlamanız gerektiği anlamına gelir.
Motor dersini duyunca gözü korkan adaylarla sıkça karşılaşıyorum. Oysa Milli Eğitim Bakanlığı müfredatı sizden tamirci olmanızı beklemez. Sorumlu olduğunuz temel şey, aracın yürüyen aksamını tanımak, arıza göstergelerini okuyabilmek ve basit bakım adımlarını bilmektir.
Teorik Sınavda Sorumlu Olduğunuz Temel Sistemler
Teorik sınavda sorular belirli ana başlıklar etrafında şekillenir. Karşınıza çıkacak soruları rahatça yanıtlamak için şu sistemlerin çalışma mantığını bilmeniz yeterlidir:
- Ateşleme ve Yakıt Sistemi: Benzinli araçlarda buji, dizel araçlarda ise enjektör ve kızdırma bujisi mantığı mutlaka sorulur. Benzinli motorun yakıt-hava karışımıyla, dizel motorun ise sıkıştırılmış sıcak hava üzerine motorin püskürtülerek çalıştığını bilmelisiniz.
- Soğutma Sistemi: Motorun ideal çalışma sıcaklığında kalmasını sağlar. Radyatör, vantilatör, termostat ve antifriz kullanımı bu sistemin en çok soru çıkan parçalarıdır.
- Yağlama Sistemi: Sürtünmeyi azaltır, aşınmayı önler ve motorun ömrünü uzatır. Yağ çubuğu ile yağ seviyesi kontrolü yapılırken aracın düz zeminde olması gerektiğini unutmayın.
- Şarj ve Marş Sistemi: Akü, alternatör ve marş motoru ilişkisi sıkça sorulur. Araç çalışırken aküyü alternatör şarj eder; araç dururken elektrik ihtiyacını akü karşılar.
- Fren ve Süspansiyon Sistemi: El freni ve ayak (servis) freninin farkı, amortisörlerin görevi ve ABS sisteminin kaymayı önleyen yapısı sınavda karşınıza çıkabilir.
En Çok Soru Çıkan Alan: Gösterge Paneli ve İkaz Işıkları
Adayların sınavda en çok hata yaptığı yer ikaz lambalarıdır. Gösterge panelindeki sembolleri birbirine karıştırmak çok kolaydır ancak birkaç kritik noktaya dikkat ederek bu soruları kaçırmayabilirsiniz.
Sürüş esnasında yağ ikaz ışığı veya şarj ikaz ışığı yanarsa, aracı hemen emniyetli bir yere çekip motoru durdurmanız gerekir. Sınavlarda bu durum doğrudan Senaryo sorusu olarak gelir. Ayrıca hararet göstergesinin yükselmesi, park freni uyarısı ve arka cam rezistans simgeleri de testlerde sıklıkla karşınıza çıkar.
Direksiyon Sınavında Kaput Altı Sorumluluğu
Motor ve araç tekniği bilgisi sadece bilgisayar başındaki e-sınavla bitmiyor. Direksiyon sınavına başladığınız ilk 5 dakika içinde araç tanıtımı yapılır. Müfettişler sizden kaputu ve bagajı açmanızı ister.
Kaputun altında elinizle göstermeniz istenen temel parçalar şunlardır:
- Motor yağı dolum kapağı ve yağ kontrol çubuğu
- Motor soğutma suyu kapağı (radyatör/yedek su deposu)
- Cam yıkama suyu deposu
- Akü ve kutup başları
- Fren hidrolik yağı deposu
Bu parçaların yerini kurs sürecinde kendi direksiyon aracınız üzerinde mutlaka birkaç kez pratik yapın. Ezberlemek yerine dokunarak öğrenmek sınav heyecanında karıştırmanızı önler.
Sınavda Sık Yapılan Hatalar ve Tavsiyeler
Kursiyerlerin test çözerken yaptığı en büyük hata, motor zamanlarını karıştırmaktır. 4 zamanlı motorların sırasını (Emme - Sıkıştırma - Ateşleme/İş - Egzoz) zihninize iyi kazıyın. Hangi zamanda ne olduğunu bilmek en az iki soruyu doğrudan doğru yapmanızı sağlar.
Lastik hava basıncıyla ilgili sorular da püf noktadır. Lastik basıncı gereğinden azsa yakıt tüketimi artar ve lastik kenarlardan aşınır; basınç çok yüksekse lastik ortadan aşınır ve sürüş konforu düşer. Bu tarz mantık yürütme sorularında ezberden ziyade parçanın görevini düşünmek her zaman doğru cevaba götürür.
9 Eylül 2026
